Prima resultaat voor uitgevers dagbladen in 2016

Datum bericht:

De inkomsten dalen nog steeds voor dagbladuitgevers, maar omdat forse besparingen zijn doorgevoerd, zijn de resultaten nog steeds indrukwekkend [...]

Prima resultaat voor uitgevers dagbladen in 2016

De inkomsten dalen nog steeds voor dagbladuitgevers, maar omdat forse besparingen zijn doorgevoerd, zijn de resultaten nog steeds indrukwekkend.

Door Piet Bakker

Uitgevers verkopen hun kranten aan de lezers en verkopen die lezers weer door aan adverteerders. Althans, tot 15 jaar geleden waren adverteerders de belangrijkste bron van inkomsten. In 2002 zakt dat aandeel voor het eerst onder de 50 procent. In 2016 halen dagbladuitgevers nog maar 21 procent van hun inkomsten uit advertenties, lezers zijn veruit de belangrijkste bron van inkomsten.

De inkomsten uit advertenties en abonnementen nemen overigens sinds de eeuwwisseling af, maar omdat de uitgevers de laatste jaren hun kosten verlagen, is het bedrijfsresultaat in de hele sector met een EDITDA van ruim 16 procent nog steeds indrukwekkend.

Conjunctuur

Van de totale omzet werd in 2016 78 procent door de lezer van de krant opgebracht, 21 procent komt uit advertenties en de resterende 1 procent uit ‘overige inkomsten’ zoals e-commerce. In 2000 kwam nog bijna 60 procent uit reclame volgens de jaarverslagen van NDP Nieuwsmedia. Kranten worden steeds meer afhankelijk van lezers. In principe geen slechte zaak, die markt is namelijk minder gevoelig voor de conjunctuur.

lezers adverteerders 1994 2016

De gouden jaren van de dagbladpers – met totale inkomsten van meer dan 1,5 miljard euro – duurden tot de crisis van 2008. Vanaf 2000 daalden de inkomsten overigens wel. In 2016 werd 859 miljoen omzet gemaakt, 4 procent minder dan het jaar daarvoor. Dat zijn nog steeds indrukwekkende getallen, maar de daling is onverbiddelijk.

De hoogste omzet, € 1,9 miljard, werd gerealiseerd in 1999, de vijf jaar daarvoor nam de omzet met een derde toe. Oplagen stegen in die periode, advertentieverkopers moesten regelmatig ’nee’ verkopen. De onderstaande grafiek geeft de verandering over de afgelopen 20 jaar weer in miljoenen euro’s. In 2011 en 2014 traden trendbreuken op wegens het veranderen van de onderzoeksmethode.

Methode

Vanaf 2011 worden er meer realistische kosten- en omzetcijfers gerapporteerd volgens NDP Nieuwsmedia. Voordien werd er geput uit twee verschillende rapportages: de bedrijfstak-enquête voor de lezersmarkt en de omzet-enquête voor de advertentiemarkt. Bij de nieuwe methode werden definities aangescherpt, kortingen en barters zijn nu niet meer in de overzichten opgenomen. De cijfers vanaf 2011 zijn dus lager maar ook betrouwbaarder. Vergelijkingen tussen 2010 en 2011 zijn echter onmogelijk door de verschillende methodes. In 2014 werd de methode opnieuw aangescherpt.

omzet uitgevers 1994 2016

Opvallend is dat niet alleen het aandeel van de lezersinkomsten stijgt, maar ook dat die lezersinkomsten in euro’s vrijwel permanent zijn gestegen: van € 700 miljoen in 1994 tot € 966 miljoen in 2001. Alleen in 2005 en 2006 is er een lichte daling. Tussen 2011 en 2013 stijgen de lezersinkomsten, tussen 2014 en 2016 blijven ze stabiel. De inkomsten uit advertenties dalen permanent.

De omzet van digitale lezersmarkt nam in 2016 toe met 37 procent.

Digitale advertentie-inkomsten daalden in 2016 met 1 procent. Slechts 16 procent van de advertentie-inkomsten komt uit de digitale markt.

EBITDA

In de meetperiode volgens de nieuwe methodes (2011-2016) dalen de inkomsten van € 1,265 miljard tot € 859 miljoen, de kosten van € 1,095 miljard naar € 719 miljoen. Dat betekent een gemiddelde EBITDA (Earnings Before Interest, Taxes, Depreciation and Amortization) van zo’n 14 procent over de laatste zes jaar. In 2015 en 2016 lag deze EBITDA boven de 16 procent.

omzet kosten editba uitgevers 2011 2016

Leesvoorbeeld grafiek: linker y-as de omzet en de kosten in miljarden, rechter y-as de EBITDA.

De meer dan gezonde resultaten zijn het resultaat van kostenbesparingen. In 2016 werd er – vergeleken met 2015 – op productie en sales bezuinigd. Het aandeel van de redactiekosten en de overhead ging omhoog.

kosten 2016

Bronnen: Jaarverslagen NDP / NDP Nieuwsmedia, 2003-2016.

 

Bron: Stimuleringsfonds voor de Journalistiek